Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Kwas pantotenowy jest bardzo szeroko rozpowszechniony w produktach spożywczych. Występuje we wszystkich tkankach zwierzęcych i roślinnych. Szczególnie bogate są w tę witaminę wyciągi z drożdży, mięso, zielone warzywa liściaste. Mniejsze jej ilości znajdują się w mleku, warzywach i owocach.

Działanie witaminy B5

Witamina ta jest również syntetyzowana przez florę jelitową, lecz brakuje danych o stopniu jej wykorzystania z tego źródła. W czasie gotowania straty tej witaminy mogą dochodzić do 50%, a do 80% w czasie przetwarzania produktów żywnościowych.

Kwas pantotenowy uczestniczy w wielu kluczowych reakcjach fizjologicznych związanych z metabolizmem węglowodanów, białek i tłuszczu. Niezbędny jest w reakcjach dostarczających energii do syntezy wielu związków, jak np.: steroli (np. cholesterol), hormonów, neurotransmiterów (np. acetylocholina), fosfolipidów (składnik błon komórkowych), porfiryn (składnik hemoglobiny) i przeciwciał. Inną ważną funkcją kwasu pantotenowego jest jego udział w syntezie kwasów tłuszczowych. Uczestniczy też w regeneracji tkanek i przyspiesza gojenie ran, przeciwdziała tworzeniu się zmarszczek, a ponadto zapobiega przedwczesnemu starzeniu się i siwieniu, poprawia pigmentację oraz stan włosów.

Niedobór witaminy B5

Klinicznych niedoborów kwasu pantotenowego u ludzi w zasadzie się nie obserwuje.W eksperymentalnym niedoborze u ludzi stwierdza się bowiem zespół „palących stóp”, a ponadto zmęczenie, dolegliwości przewodu pokarmowego i zaburzenia snu. Najnowsze badania każą przypuszczać, że u niektórych ludzi mogą występować biochemiczne niedobory kwasu pantotenowego; jego niską zawartość stwierdzono m.in. u osób w podeszłym wieku, kobiet stosujących środki antykoncepcyjne, alkoholików oraz u osób z zaburzeniami przewodu pokarmowego.

Witamina ta spożywana w nadmiarze z pożywieniem nie ma ujemnego wpływu na organizm człowieka, a toksyczność kwasu pantotenowego, stosowanego jako suplement, jest niewielka.

Na podstawie reprezentatywnych badań zaleca się 4–7 mg dla osób dorosłych oraz 2–3 mg dziennie dla dzieci i stopniowe zwiększanie ilości tej witaminy do 11. roku życia.