Ważna rola witaminy D w organizmie

Witamina D spełnia ważną funkcję w zapobieganiu chorobom układu kostnego. Troska o stan kości powinna rozpocząć się już od pierwszych chwil życia dziecka i trwać nieprzerwanie dzień po dniu. Nieodłącznym elementem dbania o układ kostno-szkieletowy jest zapewnienie organizmowi odpowiednich ilości witaminy D. To dzięki tej witaminie twoje dziecko uchroni się m.in. przed krzywicą.
 

Witamina D – czy to naprawdę witamina?

Witaminy, obok białek, węglowodanów i tłuszczów, zalicza się do substancji, warunkujących zdrowie i prawidłowy rozwój człowieka. Witamina D, która jest rozpuszczalna w tłuszczach, występuje m.in. w mleku, jajach czy rybim tranie. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, że witamina D nie jest tak naprawdę witaminą, a hormonem, ponieważ może być wytwarzana przez ludzki organizm. Dzieje się to w wyniku pewnych przekształceń cholesterolu, które następują pod wpływem promieniowania słonecznego, oddziałującego przez ludzką skórę. Powszechnie jednak zwykło się określać witaminę D mianem „witaminy” i przy tym terminie pozostaniemy.

Rola witaminy D, czyli o gospodarce wapniowo-fosforanowej w organizmie

Kiedy naukowcy oceniają rolę witaminy D, od razu na myśl przychodzą im dwa ważne pierwiastki – wapń oraz fosfor. Od witaminy D bowiem zależy wchłanianie wapnia i fosforu w organizmie. Witamina D odpowiada też za utrzymanie właściwej równowagi pomiędzy tymi mikroelementami. Razem z innymi hormonami bierze ona udział w regulowaniu stężenia wapnia we krwi, jego absorpcji w jelicie cienkim i wydalaniu z moczem.

Związki wapnia i fosforu, czyli fosforany wapnia, stanowią główny składnik kości. Kości bez tych substancji narażone są na łamliwość i odkształcenia. Układ kostny człowieka formuje się i zmienia swoją strukturę nieustannie, przez całe życie.

Niedobór witaminy D powoduje zachwianie gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. W ten sposób staje się przyczyną chorób kości takich, jak np. krzywica u dzieci. Krzywica polega na upośledzeniu mineralizacji układu kostnego, czyli na zmniejszonym odkładaniu się w kościach fosforanów wapnia. Długotrwałe niedobory witaminy D skutkują  w wieku dorosłym częstszym występowaniem niektórych nowotworów, np. raka prostaty, raka piersi, jelita grubego i odbytnicy, płuc oraz trzustki, a także mogą być przyczyną stwardnienia rozsianego.

Niedobór witaminy D zwiększa również ryzyko miażdżycy oraz sprzyja pojawieniu się zaburzeń w przemianach glukozy, co jest bezpośrednią przyczyną ujawniania się cukrzycy. Jednak przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy D również może prowadzić do problemów ze zdrowiem. Nadmiar witaminy D w organizmie może powodować zwapnienia w nerkach, sercu, płucach czy wątrobie.

Krzywica u dzieci

Witamina D jest ważną witaminą dla dzieci. Jej niedobory skutkują bowiem wystąpieniem objawów krzywicy. U chorego dziecka można zaobserwować np. rozmiękczenie kości czaszki, tworzenie się zgrubień w miejscu połączeń żebrowych, zniekształcenie klatki piersiowej i kręgosłupa oraz zahamowanie wzrostu. Niekiedy dzieci chore na krzywicę mają duży brzuch, bywają rozdrażnione i obficie się pocą w okolicach potylicy. W badaniach laboratoryjnych moczu wykryć można wzrost wydalania fosforanów i ilości śladowe wapnia.    

Krzywica u niemowląt występuje obecnie rzadko. Taki stan rzeczy jest rezultatem prawidłowego karmienia. Coraz częściej mamy decydują się na karmienie piersią przez pierwsze sześć miesięcy życia dziecka. Właściwe proporcje wapnia i fosforu w pokarmie naturalnym w połączeniu z podawaniem zalecanej dawki witaminy D sprawiają, że wykorzystanie obu pierwiastków w tworzeniu kości jest optymalne.

Na zachorowanie na krzywicę są szczególnie narażone dzieci urodzone przedwcześnie i karmione wyłącznie mlekiem matki. Dlatego rodzice wszystkich wcześniaków powinni być w stałym kontakcie z pediatrą. Lekarz może zdecydować o zastosowaniu w diecie niemowlęcia specjalnych mieszanek, uwzględniając zwiększone zapotrzebowanie wcześniaka na spożycie wapnia i fosforu.

Rola witaminy D w organizmie jest niebagatelna. Od niej zależy stan kości. Warto nie tylko dbać o występowanie tej witaminy w diecie dzieci, ale również w menu dorosłych. Jej niedobór w wieku dojrzałem grozi bowiem osteoporozą.