Kwas foliowy w profilaktyce wad cewy nerwowej

Profilaktyka wad cewy nerwowej u płodu opiera się przede wszystkim na przyjmowaniu odpowiednich dawek kwasu foliowego przez kobiety, będące w ciąży. O pojawieniu się wad cewy nerwowej decydują zarówno czynniki genetyczne, jak i środowisko zewnętrzne. Wady cewy nerwowej powstają w pierwszym miesiącu życia płodowego, gdy kobieta najczęściej jeszcze nie wie, że jest w ciąży.

 

Wady cewy nerwowej

Duże ryzyko powstania wad cewy nerwowej u płodu istnieje:

• w rodzinach, w których wady układu nerwowego pojawiały się do czwartego pokolenia wstecz;

• u matek z podwyższonym poziomem białka płodowego (alfafetoproteiny) w surowicy;

• u matek przyjmujących leki p-padaczkowe;

• u matek chorych na cukrzycę.

W Polsce najwięcej dzieci z wadami cewy nerwowej rodzi się w regionach: białostockim, bielsko-podlaskim, łomżyńskim i siedleckim. Na 1000 żywych urodzeń 2-3 dzieci ma wady cewy nerwowej, a umieralność z powodu tych wad sięga 0,89 na 1000 żywo narodzonych. Największą grupę dzieci z wadami układu nerwowego stanowią te, które mają przepuklinę oponowo-rdzeniową odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
    
Aby zmniejszyć ryzyko urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej, dużą rolę odgrywa profilaktyka. Należy stosować odpowiednią dietę oraz przyjmować kwas foliowy. Kwas foliowy w ciąży zapobiega nie tylko wadom cewy nerwowej u płodu, ale też zmniejsza częstość występowania rozszczepów wargi i podniebienia oraz wad wrodzonych serca.

Profilaktyka wad cewy nerwowej – dieta

Kobiety, planujące zajście w ciążę, powinny pamiętać, by ich dieta była obfita w produkty, które zawierają kwas foliowy. Przeciętna dieta dorosłego człowieka pokrywa do 50% dziennego zapotrzebowania na kwas foliowy.

Produkty żywieniowe bogate w kwas foliowy to: fasola, drożdże, cykoria, groszek, zielone liściaste jarzyny, szpinak, szparagi, soczewica, rzepa, ryż, soja, jęczmień i zarodki ziaren pszenicy, żółtka jaj, sok pomarańczowy.

Przy przygotowywaniu posiłków należy pamiętać, aby warzywa były gotowane krótko lub najlepiej parowane, ponieważ długie poddawanie jarzyn obróbce termicznej niszczy wiele witamin.

Profilaktyka wad cewy nerwowej – kwas foliowy

Szczególną rolę w profilaktyce wad cewy nerwowej u płodu odgrywa podawanie kwasu foliowego. Dawkowanie kwasu foliowego w ciąży zależy od wielu czynników.

• Kobiety w wieku rozrodczym poza dietą bogatą w kwas foliowy powinny pobierać 0,4 mg kwasu foliowego dziennie.

• Kobiety planujące zajście w ciążę powinny przyjmować 0,4-1,0 mg kwasu foliowego dziennie na cztery tygodnie przed planowanym poczęciem dziecka.

• Kobiety w ciąży powinny zażywać 0,4-1,0 mg kwasu foliowego dziennie do końca trzeciego miesiąca ciąży.

• Kobiety z rodzin obciążonych występowaniem wad cewy nerwowej powinny przyjmować 4,0 mg kwasu foliowego dziennie.

• Kobiety, które przyjmują leki p-padaczkowe powinny otrzymywać 1,0 mg kwasu foliowego dziennie.

Badania dowodzą, że przyjmowanie przez kobiety z obciążeniami genetycznymi 4,0 mg kwasu foliowego codziennie przez miesiąc przed spodziewanym zapłodnieniem i przez 3 pierwsze miesiące ciąży zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u płodu o 75%.

Niektóre leki, m.in. przeciwdrgawkowe, mają wpływ na przemiany kwasu foliowego w organizmie i na wady płodu. Dlatego też przyjmowanie jakichkolwiek leków przez kobiety w ciąży powinno być uzgodnione z lekarzem.