Czym są witaminy?

Witaminy są to związki organiczne, które nie stanowią źródła energii, nie są także składnikami budującymi tkanki, są jednak niezbędne do zachowania zdrowia oraz normalnego przebiegu procesów metabolicznych. Źródło witamin stanowią produkty żywnościowe i preparaty farmaceutyczne.

Niektóre witaminy (Bi, kwas foliowy, B6, PP, B12, K) są w niewielkich ilościach syntetyzowane w przewodzie pokarmowym człowieka przez bakterie jelitowe.

Ponadto witamina D3 może powstawać w skórze pod wpływem działania promieni słonecznych, witamina A – w przewodzie pokarmowym z prowitamin (karotenów obecnych w produktach roślinnych), a witamina PP może być w ustroju tworzona z tryptofanu (jednego z aminokwasów wchodzących w skład białek.

Brak witamin w organizmie powoduje choroby, zwane awitaminozami. Niedobory witamin mogą prowadzić do różnego rodzaju zaburzeń (hipoawitaminoz) oraz zwiększać ryzyko zapadnięcia na choroby cywilizacyjne. Nadmierne spożycie lub przedawkowanie niektórych witamin jest również szkodliwe i może być przyczyną powstawania innych specyficznych zaburzeń (hiperwitaminoz).

Obecnie znanych jest 13 witamin, a ściślej grup witamin o podobnym działaniu; 9 z nich jest rozpuszczalnych w wodzie, a pozostałe 4 są rozpuszczalne w tłuszczach.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie nie są magazynowane, a ich nadmiar jest wydalany z moczem, dlatego powinny być spożywane codziennie. Natomiast witaminy rozpuszczalne w tłuszczach są magazynowane w różnych narządach (zwłaszcza w wątrobie), mino groźby ich przedawkowania i szkodliwego wpływu na organizm nadmiaru muszą one być także dostarczane z pożywieniem.